Samenwerken aan betaalbaar wonen en sterke dorpen in Huldenberg opgenomen in beleid

In 2025 rondden we het project DorpsgeWOON af in Ottenburg, een deelgemeente van Huldenberg. Ottenburg ligt in de regio van de Druivenstreek waar wonen erg duur is. Tijdens dit project leerden we veel over hoe betaalbaar wonen samenhangt met dorpsleven, ruimtegebruik en gemeentelijk beleid. We zagen ook hoe belangrijk het is dat bewoners actief kunnen meedenken en mee vormgeven aan hun dorp.

Een belangrijk resultaat van het project is dat betaalbaar wonen werd opgenomen als duidelijke doelstelling in het Masterplan leefbuurt Ottenburg. Dit masterplan werd opgemaakt in samenwerking met de Vlaamse Bouwmeester, de gemeente en de dorpsraad.

Bewoners deelden hun ideeën en bezorgdheden, en die werden omgezet in concrete acties, zoals:

• bestaande woningen beter benutten, met respect voor ruimte en woonkwaliteit;
• eigenaars van leegstaande gebouwen ondersteunen om hun pand opnieuw te gebruiken;
• nieuwe, alternatieve woonvormen mogelijk maken;
• de eigenheid van het dorp bewaren bij nieuwe bouwprojecten door de toolbox doprse architectuur van AR-TUR te gebruiken;
• afspraken maken met projectontwikkelaars om betaalbaarheid en leefbaarheid te garanderen.

Het Masterplan kijkt breder dan wonen alleen. Het bevat ook acties rond groen, openbare ruimte, voorzieningen en mobiliteit.

Betaalbaar wonen stopt niet aan de gemeentegrens. Daarom werd dit thema ook meegenomen in het strategisch project Walden, dat zich richt op de Dijlevallei. Dit project wil open ruimte beschermen en dorpen toekomstgericht ontwikkelen. Een belangrijke stap was de voorbereiding van een woonbehoeftestudie, met een grote bevraging van inwoners. Zo krijgt de gemeente een goed beeld van wat er nodig is om een eerlijk en doordacht woonbeleid uit te bouwen. Deze kennis helpt om gerichte keuzes te maken, ook in Huldenberg.

De samenwerking tussen gemeentelijke diensten, de coördinator van Walden en de provinciale dienst wonen zorgt ervoor dat kennis niet verloren gaat, maar lokaal blijft helpen bij toekomstig beleid.

We leerden dat bewoners betrekken alleen lukt als er duidelijke afspraken zijn en als er rekening wordt gehouden met de schaal en identiteit van het dorp. In Ottenburg werd duidelijk hoe belangrijk sterke sociale netwerken zijn.

De straatcontactenwerking speelde hierin een sleutelrol. Via persoonlijke contacten in de buurt ontstond een netwerk waar mensen elkaar ontmoetten, informatie deelden en zorgsignalen doorgaven. Dit netwerk vormt een stevige basis om bewoners, gemeentelijke diensten en lokale partners beter met elkaar te verbinden.

Samen met diensten zoals Vrije Tijd, het Lokaal Dienstencentrum en het OCMW werden verschillende kleine, maar waardevolle initiatieven opgezet. Denk aan:

• buurtgerichte activiteiten;
• ondersteuning van brugfiguren;
• en nauwere samenwerking tussen lokale organisaties.

Initiatieven zoals Dichter bij je buur, Buurtbabbels en het Burenboekje toonden hoe belangrijk laagdrempelige ontmoeting is. Het dorpshuis bleek bovendien méér dan een ontmoetingsplek: het groeide uit tot een plaats waar bewoners samen nadenken over uitdagingen in hun dorp.

Een belangrijke les uit dit traject is dat een sterke gemeenschap alleen kan groeien als er ook draagvlak is binnen het lokaal bestuur.

Sinds midden 2025 verkennen we nieuwe samenwerkingen in de regio Aarschot, Scherpenheuvel-Zichem en Diest, samen met IGS Wonen aan de Demer. Daar zoeken we verder naar oplossingen voor betaalbaar wonen, met aandacht voor leefbare dorpen, goede ruimtelijke kwaliteit. Interessant in dit project is samenwerking tussen stad en omliggende dorpen, bv. voor woonmobiliteit en de versterkte intergemeentelijke samenwerking van het IGS Wonen aan de Demer.

Daarnaast leverden we als sector in 2025 ook een bijdrage aan de verkennende fase van het Plattelandspact. Dit pact wil tegen 2040 het platteland sterker en toekomstbestendig maken, via meer samenwerking, betrokkenheid van inwoners en duurzame acties en beleidskeuzes op Vlaams niveau.