Woensdagvoormiddag 3 juni: In de bibliotheek van Blankenberge heerst een gezellige sfeer. Kinderen schuiven samen met hun ouders nieuwsgierig aan op de voorleesmat. Inge van de bibliotheek haalt het ene boek na het andere boven: grappige verhalen, spannende boeken, samenleesboeken, … De beginnende lezertjes bladeren enthousiast door de boeken, terwijl Inge vragen van ouders beantwoordt en hen tal van interessante tips geeft voor het vinden van een geschikt boek voor hun kind.
Lezen in de zomer zorgt voor goede start nieuwe schooljaar
Niet toevallig gingen de Zomerprikkels van SAAMO en de bibliotheek net voor de zomervakantie door. Studies wijzen uit dat lezen tijdens de zomervakantie belangrijk is om de leesvaardigheid op peil te houden, zeker in het 1ste leerjaar. Kinderen kunnen tijdens de zomervakantie tot 28% van hun leesontwikkeling verliezen.
Lezen tijdens de zomervakantie geeft kinderen een sterke start van het nieuwe schooljaar. Maar hoe ondersteun je je kind in dat leesproces? Dat is niet voor elke ouder vanzelfsprekend. Welk boek kies je? Wat betekenen AVI-niveaus? En hoe maak je van lezen een fijn gezinsmoment?
Vanuit die vragen ontstond de samenwerking tussen het onderwijsopbouwwerk en de bibliotheek van Blankenberge.
Het aanbod van de bib: Onbekend is onbemind
De afgelopen 3 jaar werkte SAAMO in Blankenberge met 3 groepen ouders rond de overgang van het 3de Kleuter naar het 1ste leerjaar. Deze stap is enorm spannend en brengt veel verandering met zich mee, zowel voor de kinderen als de ouders. Het onderwijsopbouwwerk ondersteunt gezinnen bij deze overgang. Ouders zitten met heel wat vragen, onder andere over huiswerk, rekenen en ook over lezen.
“In gesprekken met ouders merkten we dat velen de weg naar de bibliotheek niet goed kenden. Ze wisten niet welke boeken geschikt waren, hoe ze hun kind konden ondersteunen of dat de bib heel wat gratis mogelijkheden aanbiedt, zoals de interactieve digitale boeken via Fundels. Vanuit die signalen gingen we samen met de bibliotheek op zoek naar een aanpak die écht aansloot bij de vragen van gezinnen.”-opbouwwerker Claudia
Twee keer per schooljaar bezoeken ouders samen met opbouwwerker Claudia de bibliotheek. Ze maken kennis met de werking, krijgen hulp bij het lidmaatschap en ontdekken hoe de bib een partner kan zijn in de schoolloopbaan van hun kind.
Inspelen op de vragen van ouders werkt beter dan een algemene uitleg. Daarom is de bibliotheek ondertussen ook aanwezig op de oudercontacten. Ouders krijgen er concrete tips die aansluiten bij de leeftijd van hun kind: welke boeken zijn geschikt, hoe kies je een boek en hoe stimuleer je thuis leesplezier?

Aanklampend werken maakt het verschil
Een mooi aanbod alleen is niet voldoende.
Net daar ligt de kracht van het onderwijsopbouwwerk. Door aanwezig te zijn op school, een vertrouwensband op te bouwen en ouders persoonlijk aan te spreken, slaagt Claudia erin om gezinnen stap voor stap mee te nemen. Dat zagen we ook tijdens de activiteit ‘Leesplezier voor eerste lezers’. Hoewel alle ouders van het eerste leerjaar uit de basisscholen van Blankenberge welkom waren, kwamen vooral gezinnen uit de scholen waar het onderwijsopbouwwerk actief is. Dat toont hoe belangrijk nabijheid, vertrouwen en aanklampend werken zijn om gezinnen effectief te bereiken.
Leesplezier voor eerste lezers
Vanuit een bevraging bij ouders van het eerste leerjaar bleek dat er nood was aan meer praktische ondersteuning rond lezen. Dat signaal vormde de aanleiding voor een nieuwe activiteit, toegankelijk voor alle gezinnen uit Blankenberge.
Tijdens twee interactieve sessies ontdekten 23 gezinnen hoe ze thuis het lezen kunnen stimuleren. Ouders leerden dat een goed boek niet altijd perfect binnen een AVI-niveau hoeft te passen. Ook samenleesboeken, informatieve boeken en de populaire Tijgerlezen-reeks kunnen beginnende lezers motiveren. Want kinderen leren het liefst lezen wanneer ze zelf nieuwsgierig worden naar een verhaal.
Wist je dat?
- er samenlees boeken bestaan? De tekst wisselt af in moeilijkheidsgraad. Het kind leest de eenvoudige woorden, de volwassene of oudere broer/zus leest de complexere zinnen.
- je niet altijd de AVI niveaus hoeft te volgen? Belangrijk is dat het lettertype groot genoeg is en er voldoende ruimte tussen de regels van de zinnen staat, anders gaan de lettertjes zweven.
- onderzoek uitwijst dat kinderen het meest leesplezier ervaren als ze zelf een boek uitkiezen?
- er zogenaamde Tijgerlezen boeken bestaan? Deze boeken leggen de nadruk op humor en spanning en hebben veel illustraties in kleur. Ze zijn niet ingedeeld in technische leesniveau’s, het leesplezier staat voorop.
- informatieve boeken ook leesboeken zijn? Sommige kinderen houden niet van verhalen, maar wel van bepaalde thema’s. Tussen de informatieve boeken staan ook heel wat exemplaren voor eerste lezers.
- het belangrijk is om als ouder het goede voorbeeld te tonen? Hoe meer je zelf leest en interesse toont in boeken, hoe meer je kind zin zal krijgen in lezen.

De reacties van de ouders waren bijzonder positief:
Zo’n leuke en interessante activiteit. Wij komen al vaak naar de bibliotheek, maar hebben toch veel bijgeleerd.
De activiteit viel samen met de uitslag van de AVI-testen op school. Het was super interessant om meteen meer uitleg te krijgen over de verschillende niveaus en soorten boeken.
Ideaal om de zomer mee te starten. Nu weten we welke soorten boeken er allemaal zijn.
Ook de bibliotheek merkt het verschil. Na de sessies kwamen verschillende ouders terug om specifiek te vragen naar samenleesboeken, Tijgerlezen en andere boeken die tijdens de activiteit werden voorgesteld.
De impact is ook zichtbaar in de cijfers. In vergelijking met dezelfde periode vorig jaar steeg het gebruik van Fundels sterk. Het aantal uitgeleende digitale prentenboeken groeide van 155 naar 378 en het aantal AVI-boeken van 37 naar 99.
Van activiteit naar duurzame samenwerking
Wat begon als een antwoord op signalen van ouders, groeide uit tot een duurzame samenwerking tussen het onderwijsopbouwwerk en de bibliotheek.
De activiteit ‘Leesplezier voor eerste lezers’ wordt herhaald voor alle gezinnen van het eerste leerjaar in Blankenberge. Vanaf volgend schooljaar zal de bibliotheek ook aanwezig zijn op de oudercontacten van alle basisscholen in Blankenberge. Zo krijgen nog meer ouders laagdrempelige informatie over lezen, boeken en het aanbod van de bib.

