De aanpak van Samen op straat heeft een duidelijke missie: jongeren in een maatschappelijk kwetsbare positie versterken in hun kansen en hun positie in de samenleving. Je doet dat niet alleen door met jongeren te werken, maar ook door de omgeving rond hen positief te beïnvloeden.

Maak jongeren geen deel van het probleem, maar een deel van de oplossing.

Samen op straat werkt in gebieden, waar jongeren vaak zichtbaar zijn in de publieke ruimte en waar de uitdagingen in onderwijs, werk en welzijn groot zijn. Samen op straat vertrekt niet vanuit problemen, maar vanuit de jongeren zelf: hun noden, hun talenten én hun toekomstperspectief staan centraal.

Samen op straat creëert een veilige ruimte, waar jongeren zichzelf kunnen zijn, zich gehoord voelen en kunnen groeien. Zo doorbreek je negatieve beeldvorming over jongeren in de publieke ruimte en bouw je mee aan een sociaal beschermend netwerk rondom hen. Deze doelstellingen vormen het kompas van je werk en de dromen die je samen met jongeren, vrijwilligers en buurtbewoners realiseert.

De boodschap van Samen op straat is simpel: wie investeert in jongeren, investeert in de toekomst van onze buurten en steden. Jongeren zijn geen last, maar een hefboom.

Aan de hand van deze website krijg je een zicht op hoe Samen op straat werkt en kan je als organisatie of lokaal bestuur Samen op straat opzetten en ondersteunen.

1. Er zijn veel jongeren. 

   Er is een concentratie van jongeren tussen 14 en 25 jaar in een afgebakend gebied. Zij worden moeilijk bereikt door andere organisaties..
2. De wijk heeft het nodig.

   In het afgebakende gebied speelt een combinatie van problematieken: hoge armoedecijfers, hoge jeugdwerkloosheid, veel schooluitval en spanningen in de wijk.
3. Er zijn partners.

   Er zijn lokale partners aanwezig die bereid zijn hun expertise in te zetten voor én relaties op te bouwen met jongeren die Samen op straat zal bereiken. Denk aan lokale besturen, jeugdwelzijnswerk, straathoekwerk, jeugdwerk, buurthuizen, armoedeverenigingen, brugfiguren, OCMW, CAW, politie of werk- en opleidingsactoren.
4. Je wil vertrouwen opbouwen.

   Het wordt geen tijdelijke of wisselvallige interventie. Je kan bouwen aan ruimte om gevoelige en moeilijke thema’s te bespreken en te confronteren met negatieve effecten van gedrag. Er mag gebotst worden, want er komen nieuwe kansen.
5. Er is beleidsmatige steun.
   Er is politieke en beleidsmatige steun van de lokale overheid om minimum 2 medewerkers van minimum 60% met ondersteuning te kunnen inzetten. Idealiter kennen deze medewerkers het gebied en de leefwereld van de beoogde doelgroep en kan je een jonger en ouder profiel combineren. De lokale overheid wil Samen op straat afstemmen met bestaande beleidsplannen (jeugd, armoede, veiligheid).
6. Er is perspectief op infrastructuur.
   Er is perspectief op infrastructuur om:
   – te ontmoeten op een laagdrempelige manier, met een warm onthaal,
   – administratie op te volgen en in overleg te gaan,
   – te sporten of activiteiten te organiseren.
   Bij voorkeur wordt de werking van Samen op straat gekoppeld aan een Stekwerking.

Het is een aanpak die zich dagelijks inzet om jongeren te versterken en hen de tools te geven om positief en veerkrachtig in het leven te staan. De aanpak is breed en verbindend, met een sterke focus op intergenerationele samenwerking. Zo spelen volwassenen – geëngageerde vrijwilligers uit de wijk – een centrale rol door hun aanwezigheid op straat, waarbij ze evolueren van een curatieve naar een preventieve werking.

Deze manier van werken levert effecten op voor de jongeren zelf, voor de volwassenen die betrokken zijn op de werking, voor de wijk waarin je actief bent en de bredere samenleving.

Op jongeren

Jongeren groeien in: verantwoordelijkheid nemen, afspraken nakomen, in gesprek gaan, anderen vertrouwen, kritiek accepteren en hun mening geven. Ze krijgen inzicht in de samenleving en in zichzelf. Hun zelfvertrouwen groeit en ze ontplooien competenties. Het netwerk van jongeren verruimt. Ze worden partner voor levendige wijken. Ze hebben rolmodellen in hun wijk. Ze worden rechtstreeks aangesproken in plaats van dat er ‘over’ hen gesproken wordt.

Op volwassenen die betrokken zijn op de werking van Samen op straat

Volwassenen groeien in: bemiddelen, gesprekken voeren over moeilijke thema’s en hun mening geven. Ze krijgen inzicht in de samenleving en in de leefwereld van jongeren. Ze leren hun eigen ervaringen delen. Ze komen uit een isolement en komen thuis in de samenleving. Ze worden deel van een gemeenschap. Hun netwerk verruimt. Wederzijds respect groeit, de sociale controle in een buurt wordt versterkt en meer aanvaard.

Op buurtbewoners en een wijk

Er is meer verbinding in de buurt. Er is een betere sfeer, meer dialoog en concrete problemen worden meteen opgelost. Jongeren worden minder als overlast bekeken: de politie moet minder vaak tussenkomen, want er zijn andere aanspreekpunten of jongeren worden rechtstreeks aangesproken.

Op de ruimere samenleving

Beleidsmakers hebben contactpersonen om mee in gesprek te gaan. Ervaringskennis zorgt voor meer diensten en beleidsmaatregelen op maat om tot oplossingen te komen. Er ontstaat veiligheid door nabijheid en vertrouwen waar je op kan bouwen in crisissituaties. Je bouwt aan fundamentele oplossingen op lange termijn.

Van Amsterdam naar Antwerpen

Samen op straat is ontstaan als een buurtvaderproject, gebaseerd op een Amsterdams project. Het ging er vooral over het herstellen van de sociale controle en niet zelden werd er met de politie samengewerkt. Een Nederlandse groep (hoofdzakelijk Marokkaanse) vaders was de negatieve publiciteit over hun buurt en mensen met een migratieachtergrond beu en nam zelf het initiatief om te onderzoeken waar het schoentje wringt. In groepjes trokken de vaders de straat op, ze spraken jongeren aan en probeerden het contact met de buurt te herstellen. De vaders werden een aanspreekpunt voor de hele buurt.

Het eerste Antwerpse buurtvaderproject ontstond in de Antwerpse wijken Zurenborg en Oud-Berchem in 2002. Het was een samenwerking tussen stadsdiensten en middenveldpartners.

Van praten over jongeren naar praten met jongeren

Begin 2005 werd het project Samen op straat ondergebracht bij het toenmalige Samenlevingsopbouw Antwerpen stad vzw, nu SAAMO Antwerpen. De uitdaging was om het project dat vertrok vanuit preventie van overlast te integreren in buurt- en opbouwwerk, dat stem geeft aan mensen in een kwetsbare positie.

Zo evolueerde het project over de jaren heen van een project waarin door volwassenen over jongeren wordt gepraat, naar een project dat jongeren stem geeft en bruggen bouwt tussen volwassenen, partners, de buurt en de stad.

Momenteel in Antwerpen en Brussel maar binnenkort in jouw gemeente?

Tussen 2023 en 2025 waren er ook werkingen van Samen op straat in Brussel, Gent, Vilvoorde en Willebroek. Deze uitbreiding kwam er nadat het Antwerpse SAAMO-project Samen op straat verschillende keren in de nationale media kwam tijdens het WK voetbal in Qatar. Buurtvrijwilligers trokken mee de straat op om de voetbalvreugde in goede banen te leiden. Hun succes was duidelijk het resultaat van jarenlang intergenerationeel werk van opbouwwerkers, die bruggen bouwen tussen jongeren en andere spelers in hun wijk. De uitbreiding kwam er met tijdelijke Vlaamse projectmiddelen en werden jammergenoeg niet verlengd.

Met deze beschrijving van de aanpak van Samen op straat maakt SAAMO de werkwijze breder bekend en stelt SAAMO ze ter beschikking van andere organisaties en lokale overheden.

De aanpak van Samen op straat is ontwikkeld en verfijnd door opbouwwerkorganisatie SAAMO.

Wat doet de opbouwwerkorganisatie SAAMO?

De ongelijke organisatie van onze samenleving maakt kwetsbaar en sluit uit. Opbouwwerkers van SAAMO brengen mensen in een kwetsbare positie samen en werken met hen aan concrete oplossingen. Ze doen dat met innovatief projectwerk en geëngageerd buurtwerk. Zo bouwen ze mee aan een samenleving waarin er plaats is voor iedereen. Lees hier meer.

Waar is het ontwikkeld?

Samen op straat is sinds 2005 een project van SAAMO en werd uitgebouwd in Antwerpen met de steun van de stad Antwerpen. Tussen 2023 en 2025 waren er ook werkingen van Samen op straat in Brussel, Gent, Vilvoorde en Willebroek, eveneens onder de vleugels van de regiowerkingen van SAAMO met steun van de Vlaamse overheid. Sinds 2026 heeft SAAMO nog een werking van Samen op straat in 3 wijken in Antwerpen met steun van de stad Antwerpen en in 1 wijk in Brussel onder het decreet op het maatschappelijk opbouwwerk.