Het dorp staat onder druk. Steeds meer diensten trekken zich terug in centrumsteden, waardoor ook de dienst- en hulpverlening zich vooral op stedelijke problemen richt. Door vergrijzing en ontgroening neemt ook de afstand tussen inwoners van onze dorpen toe: mensen kennen elkaar minder goed en vaste sociale netwerken verdwijnen. Tegelijk verandert de samenstelling van de plattelandsbevolking. Enerzijds zijn er welgestelde en mobiele gezinnen, anderzijds gezinnen in een kwetsbare situatie die moeilijk naar de stad kunnen om hulp te zoeken. Dit versterkt het gevoel dat het platteland wordt vergeten. Samen met de gemeenten Geetbets, Kortenaken, Zoutleeuw en Linter buigt een werkgroep plattelandsarmoede (met o.a. vzw STORZO) zich over deze uitdagingen.
Daarnaast ervaren veel mensen ook een groeiende afstand tot dienst- en hulpverlening door de toenemende digitalisering. Loketten verdwijnen, diensten verlopen steeds vaker online en hulpverlening gebeurt vaak via een scherm. Voor mensen in een kwetsbare situatie is het echter niet evident om hierin mee te blijven, wat het risico op uitsluiting vergroot.
Drempels verlagen via e-inclusie
‘Digibank DiGiTAAL’ bestrijdt digitale uitsluiting en verkleint de digitale kloof via digipunten. Dit zijn toegankelijke en laagdrempelige fysieke plaatsen op verschillende locaties in de regio Zuidoost Hageland. Een behoefteonderzoek in de regio helpt om nieuwe digipunten te ontwikkelen op plaatsen waar de nood het hoogst is. Door in gesprek te gaan met mensen met beperkte digitale vaardigheden brengen we samen met onze partners in kaart welke digitale vaardigheden het meest nodig zijn. Zo kunnen de digipunten en hun opleidingen beter inspelen op de digitale noden in de regio.
In deze digipunten staan vrijwilligers op vaste momenten klaar om vragen over digitalisering te beantwoorden. Bezoekers kunnen er persoonlijk terecht voor hulp op maat. De vrijwilligers zoeken samen met hen naar een oplossing of verwijzen door naar de juiste dienst. Bovendien kan je in de digipunten gratis een laptop lenen of deelnemen aan opleidingen rond digitale thema’s. Voor mensen die minder mobiel zijn, is ook een huisbezoek mogelijk.
Bekijk de reportage van ROBtv in Tienen
Model voor toegankelijke hulp- en dienstverlening
Tijdens het outreachend werken binnen een behoefteonderzoek en bij het zoeken naar nieuwe locaties voor digipunten, kregen we veel signalen over maatschappelijke uitdagingen. Mensen spraken over toenemende vereenzaming, het verdwijnen of ontbreken van diensten, een verzwakkende sociale samenhang, druk op de sociale bescherming en een afname van mobiliteit.
Deze signalen kwamen van verschillende kanten: van lokale organisaties zoals Huize Levenslust, van intergemeentelijke partners zoals Huis van het Kind Storzo, maar ook van burgers – vooral uit sociale woonwijken in de regio en gebruikers van de digipunten. Zij geven aan dat de afstand tussen hulp- en dienstverlening en het platteland steeds groter wordt en moeilijker te overbruggen is. Wanneer één schakel van het hulpverleningssysteem wegvalt, komt het hele systeem onder zware druk te staan.
Daarom beslisten we om in het kader van het nieuwe meerjarenplan een grondige analyse uit te voeren, met sociale bescherming en toegang tot noodzakelijke hulp- en dienstverlening als uitgangspunt. Op basis van deze analyse werken we samen met de gemeente Geetbets aan een dossier rond een ‘Dorpshuis’. Dit dorpshuis kan ruimte bieden voor toegankelijke dienstverlening met aandacht voor onderbescherming en het niet opnemen van rechten, voor ontmoeting gericht op het versterken van sociale verbondenheid, voor een lokale cultuurplek die participatie stimuleert en voor een oefenplek rond taalontwikkeling voor kinderen en ouders. Vanuit dit dorpshuis willen we een model ontwikkelen dat ook kan worden toegepast in andere plattelandsgemeenten van Zuidoost Hageland, zoals Zoutleeuw, Linter en Kortenaken, telkens afgestemd op de lokale noden en context.
