Het project Toe_Komst van SAAMO Oost-Vlaanderen liep van de zomer van 2021 tot eind 2024 in Denderleeuw. Gedurende drie en een half jaar werkten we met inwoners aan meer inclusie, gelijke kansen en collectieve kracht.

De naam ‘Toe_Komst’ verwijst zowel naar toekomen als naar toekomst: de plek waar mensen hun plaats vinden én samen bouwen aan wat komt.’

Probleemstelling

Denderleeuw is een diverse gemeente. In 2021 heeft een derde van de inwoners een niet-Belgische herkomst, bij jongeren zelfs meer dan de helft. Tegelijk zien we dat deze inwoners vaak minder zichtbaar zijn, minder gehoord worden en minder kansen krijgen om mee te beslissen.

We merken dat:

een groot deel van (wit) Denderleeuw moeilijk tot inclusie van nieuwe inwoners met een migratieachtergrond komt. Inwoners met een migratieachtergrond hebben geen zichtbaarheid, geen stem en geen macht. Ze worden geviseerd door vele (witte) inwoners en weggedacht door het beleid. We zien een structurele onderparticipatie van deze groep, zowel op vlak van maatschappelijke participatie als op beleidsparticipatie. Vanuit de overheid missen we vertrouwen in en ondersteuning van deze bewonersgroep.
deze gemeenschappelijke kwetsbare positie tot nu toe niet geleid heeft tot een collectief initiatief in deze. Minder goede ervaringen (assimilatie, instrumentalisatie) leidden zelfs eerder tot teleurstelling en terugtrekking.
er een klimaat is van (groeiende) polarisatie tussen mensen met en zonder migratieachtergrond in Denderleeuw. Deze polarisatie neemt soms de vorm aan van discriminatie en racisme ten aanzien van de inwoners met een migratieachtergrond. Het huidige beleid geeft geen prioriteit aan inclusie en laat belangrijke kansen schieten om een inclusief Denderleeuw te verbeelden en zo een positief toekomstbeeld uit te dragen. De bredere witte bevolking zoekt en vindt bij het Vlaams Belang troost in haar rouwproces om het verloren gegane Denderleeuw.

Onze aanpak

Een sterke groep van onderuit

In de zomer van 2021 startten we met het vormen van de Toe_Komstgroep, een groep inwoners met migratieachtergrond. Met die groep gaan we gedurende drie jaar een intensief participatief traject aan, met als doel individuele en collectieve versterking en machtsopbouw. De deelnemers stonden zelf centraal als actor van hun recht op inclusie.

Verbinden met de bredere gemeenschap

Vervolgens brengen we deze versterkte groep van inwoners met een migratieachtergrond in dialoog met witte bewoners om samen te praten over het leven in diversiteit. Onder andere via de methodiek Samenwijzer. We proberen een steeds bredere Denderleeuwse gemeenschap bij deze collectieve strijd te betrekken.

Van ervaring naar beleid

We zorgen ervoor dat de ervaringskennis via machtsopbouw vertaald wordt naar de Denderleeuwse politiek, met als horizon de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024. Dat gebeurde onder andere via:

deelname aan de gemeenteraad

gesprekken met bestuur en politie

acties en publieke momenten

Naar een duurzaam burgerinitiatief

Met mensen van de Toe_Komstgroep, deelnemers aan Samenwijzer en andere Denderleeuwenaars werken samen aan een (ver)nieuw(d) inclusief burgerinitiatief: Samen Op Weg.

Wat deden we concreet?

maandelijkse bijeenkomst van de Toe_Komstgroep met tal van activiteiten rond het delen van ervaring, kennis en plezier; werken aan individuele versterking en collectieve machtsopbouw.
veel interne projectcommunicatie, in het Nederlands en het Frans: iedereen mee! (Bulletins, whatsapp)
creatie van een eigen projectslagzin: “wie hier woont, is van hier”.
maandelijkse oproep om samen naar de gemeenteraad van Denderleeuw te gaan.
jaarlijkse publieke actie in Denderleeuw op 21 maart, internationale dag tegen racisme en discriminatie.
interpellaties en debat met bestuur, politie en politieke spelers van Denderleeuw.
collectieve vrijetijdsparticipatie.
tijdens het laatste werkjaar werken we vanuit een lokaal: het ‘bureau voor convivialiteit en transformatie’.
ontwikkeling en uitvoering methodiek Samenwijzer: door met elkaar te praten over samenleven in diversiteit proberen we wijzer te worden voor dat samenleven in diversiteit. We doen dat door expliciet over de uitdagingen van het samenleven te praten in duo’s van inwoners met en zonder migratieachtergrond.
organisatie panelgesprek met (alle) kandidaten met een migratieachtergrond (gemeenteraadsverkiezingen oktober 2024).
Samenwerkingsverband voor de organisatie van een feest dat de positieve kracht van Denderleeuw wil tonen (Samen Op Weg) en helpen doorstarten burgerinitiatief Samen Op Weg.