Van oktober 2022 tot eind 2023 werkte SAAMO Oost-Vlaanderen, samen met Gemeente Denderleeuw en vzw RenoseeC (intussen ROTS vzw) aan een wijkverbeteringstraject in Leeuwbrug. Met Vlaamse projectmiddelen werd ingezet op het verbeteren van de woonkwaliteit en het versterken van de buurt. 

Probleemstelling

Denderleeuw behoort volgens de Lokale Armoedebarometer tot de meest kwetsbare gemeenten van Oost-Vlaanderen. In de wijk Leeuwbrug zijn die uitdagingen sterk zichtbaar. 

De wijk kende de voorbije jaren een snelle evolutie op vlak van ruimtelijke ontwikkeling, en demografie. Tegelijk nam het aandeel bewoners met een laag inkomen toe. Veel woningen zijn verouderd en voldoen niet aan de hedendaagse normen rond woonkwaliteit en energie. Renovaties beperken zich vaak tot het interieur, waardoor het straatbeeld achteruitgaat.  

Daarnaast is er een tekort aan toegankelijke publieke ruimte. Open ruimte werd verkaveld, versnipperd en geprivatiseerd. Terwijl bewoners, zeker kinderen en jongeren, nood hebben aan plekken om elkaar te ontmoeten. 

Doelstelling

Het wijkverbeteringstraject zet in op een geïntegreerde aanpak:  

• Eigenaar-bewoners en eigenaars-verhuurders informeren, stimuleren en begeleiden om hun woning te verbeteren volgens de Vlaamse woonnormen;
• Eigenaars in een kwetsbare positie intensief ondersteunen en ontzorgen, met aandacht voor zowel technische als sociale noden;
• Bewoners betrekken bij de invulling van publieke ruimte via participatieve trajecten;
• Signalen en noden uit de wijk vertalen naar beleidsaanbevelingen voor het lokaal bestuur.

Resultaten

Verhogen van de woonkwaliteit

Door deur-aan-deurbezoeken, infomomenten en een laagdrempelige aanwezigheid in de wijk werd het project breed bekend. Het ontmoetings- en renovatiecentrum De Cement groeide uit tot een herkenbare plek waar bewoners terechtkonden met al hun woonvragen. 

In totaal worden een 50-tal renovatieadviezen uitgewerkt en 37 begeleidingstrajecten opgestart, met bijzondere aandacht voor ontzorging van kwetsbare eigenaars. Ook huurders worden ondersteund met advies rond rechten, plichten en woonproblemen. 

Integrale ontzorging

De renovatiebegeleiders van RenoseeC nemen de technische begeleiding op zich, terwijl SAAMO focus legt op de sociale ontzorging. Financiële zorgen, draagkracht en andere drempels worden samen met bewoners aangepakt. 

Ook administratieve ondersteuning – zoals het aanvragen van premies – maake deel uit van de begeleiding. Zo wordt renovatie haalbaarder voor gezinnen die anders moeilijk toegang vinden tot ondersteuning.

Link met buurtopbouwwerk 

Voor de opstart van het Wijkverbeteringstraject was al een buurtopbouwwerker van SAAMO actief in de wijk Leeuwbrug. Deze bestaande buurtwerking vormt een belangrijke hefboom voor het project. Door vanuit de buurtwerking aan bekendheid, aanwezigheid en vertrouwen te werken vonden de renovatiebegeleiders vlotter ingang naar het thema wonen. Er bestond een mooie wisselwerking tussen beide projecten.  

Stopzetting en overdacht 

In april 2023 besliste het college van Denderleeuw om de samenwerking met SAAMO voor de buurtwerking stop te zetten. Omdat deze werking essentieel was voor het slagen van het wijkverbeteringstraject, besloot SAAMO om zich terug te trekken als partner. De gemeente ging op zoek naar een nieuwe partner voor de sociale begeleiding en buurtwerking. SAAMO zorgde voor een zorgvuldige overdracht, met een uitgebreid overdrachtsdocument en een vlotte overgang in samenwerking met de renovatiebegeleiders.