Naarmate publieke en private diensten volledig digitaal worden, dreigen duizenden mensen hun
essentiële rechten niet meer te kunnen uitoefenen. Met de steun van Unia en het Steunpunt tot
bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting dienen 3 internationale ngo’s
een collectieve klacht in tegen België bij het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR). Meer
dan 50 organisaties uit het middenveld – waaronder SAAMO – steunen de klacht.
Ongeziene alliantie van organisaties tegen volledige digitalisering
Op 28 september dienden Age Platform Europe, het European Disability Forum en de Internationale Federatie voor de Mensenrechten een collectieve klacht in tegen België bij het Europees Comité voor
Sociale Rechten. Dat Comité ziet toe op de correcte toepassing van het Europees Sociaal Handvest.
Met deze klacht willen de organisaties de Belgische Staat verplichten om meer rekening te houden met ongelijkheden en discriminatie waarmee bepaalde groepen in een kwetsbare situatie te maken krijgen, en om de toegang tot fundamentele rechten te waarborgen, als antwoord op de toenemende digitalisering van essentiële publieke en private diensten.
Unia en het Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting
hebben dit dossier gedurende meerdere maanden voorbereid. Dankzij de mobilisatie van een vijftigtal
verenigingen uit het noorden en het zuiden van het land werden honderden getuigenissen verzameld om deze klacht te staven. Deze verenigingen werken in verschillende sectoren met doelgroepen die digitaal kwetsbaar zijn. Ook verschillende regio’s van SAAMO deden mee. Voor SAAMO is werken aan digitale inclusie belangrijk om te verzekeren dat mensen goede sociale bescherming krijgen.
Steeds grotere complexiteit voor mensen in een kwetsbare situatie
Een treinticket kopen, informatie krijgen over een lening bij de bank, stappen ondernemen bij de
gemeente, een medische afspraak maken of via digitale tools communiceren met de school van je kind: deze dagelijkse, ogenschijnlijk banale situaties zijn allerminst vanzelfsprekend voor veel ouderen,
personen met een handicap, mensen in bestaansonzekerheid, ongeletterde of analfabete personen, of
personen die de landstalen niet of nauwelijks beheersen.
Altijd niet-digitale toegangswegen voorzien
In hun klacht herinneren de 3 internationale organisaties er onder meer aan dat België, overeenkomstig het Europees Sociaal Handvest, voor elke publieke dienst, elke essentiële private dienst en voor sociale diensten verschillende vormen van toegang moet garanderen via het structureel behoud van loketten, telefonische permanenties en briefwisseling, zodat geen enkele procedure uitsluitend digitaal verloopt. Het moet ook de doeltreffendheid van deze verschillende toegangswegen en hun universele toegankelijkheid waarborgen.
Als België door het ECSR wordt veroordeeld, zullen de overheden structurele maatregelen moeten
nemen om een einde te maken aan de schending van de fundamentele rechten die in het geding zijn. Bovendien kan de beslissing van het ECSR een precedent scheppen voor andere gelijkaardige zaken in ons land en in andere lidstaten van de Raad van Europa.