Op 3 april namen we afscheid van 30 jaar opbouwwerk in Rabot – Blaisantvest. Hieronder vind je de integrale speech.
Beste bewoners, wijkpartners van nu en van weleer, collega’s, ex‑collega’s, sympathisanten en vrienden van Rabot.
Voor diegenen die me nog niet kennen, mijn naam is Ann-Sophie Hofman en namens SAAMO Gent heet ik ieder van jullie hartelijk welkom.
Normaal hou ik mijn speeches graag kort en krachtig.
Maar vandaag neem ik bewust iets meer tijd.
De reden is eenvoudig: we nemen afscheid van dertig jaar opbouwwerk in de wijk Rabot – Blaisantvest.
En dat laat zich niet vatten in één zin of in een paar zinnen.
Want dertig jaar …
Dat is geen project.
Dat is geen beleidsperiode.
Dat is een generatie.
Dat is een engagement dat zich heeft vastgezet in mensen, in straten, in verhalen.
Dat is ook een periode waarin het opbouwwerk tot 3 keer toe van naam veranderde: Opbouwwerk Steunpunt Gent werd Riso Gent, ging dan over naar Samenlevingsopbouw Gent, om te landen bij wat het nu is, ‘SAAMO Gent’.
Die dertig jaar hebben we proberen vatten in een fotoboekje, dat we zo dadelijk aan iedereen zullen uitdelen.
Het is geen nostalgisch aandenken.
Het is een getuigenis.
Een getuigenis van wat mogelijk wordt wanneer mensen samen bouwen.
Bewoners, vrijwilligers, wijkpartners, collega’s, Stad Gent… iedereen schreef hier aan mee.
Wie door het boekje bladert, ziet meer dan alleen beelden.
Je ziet vertrouwen groeien.
Je ziet mensen hun stem vinden.
Je ziet individuen uitgroeien tot een collectief.
Je ziet ideeën wortel schieten en uitgroeien tot praktijken die vandaag verder reiken dan Rabot alleen.
Want eerlijk, Rabot was nooit zomaar een wijk.
Het was vaak een proeftuin. Zeker in de beginperiode van het stadsvernieuwingsproject Bruggen naar Rabot, toen er veel ruimte was voor experiment. En waar experimenteerruimte is, daar aardt het opbouwwerk zeer goed en kan het floreren en impact realiseren.
De impact van het opbouwwerk zie je terug op de kaft van het boekje en in de woorden in vet in de teksten bij de foto’s. Achter die woorden zit heel wat denkwerk, proberen en opnieuw proberen, vallen en opstaan en intensieve samenwerking.
Ik geef enkele voorbeelden:
- Met De Site — waar vandaag de woonwijk Tondelier staat — gaven we vorm aan het concept ‘tijdelijke invulling’ en toonden we hoe krachtig dit kan zijn voor een wijk en voor een stad. Met volle bussen kwamen mensen uit binnen- en buitenland kijken en leren.
- Met de sociale kruidenier namen we een pioniersrol op: een buurtwinkel voor mensen met een beperkt inkomen, mét vrijheid van keuze in hun aankopen. Vandaag lijkt dat evident, toen was dit echt baanbrekend.
- Er was de 019, een ontmoetingsruimte in één van de 3 toenmalige woontorens, cruciaal bij de grote verhuisbeweging van 2010. De expertise die SAAMO daar opbouwde, wordt tot vandaag nog ingezet bij gelijkaardige trajecten.
- Met de Torekes, de wijkmunt van Rabot, creëerden we impact voor bewoners en de wijk én inspiratie voor andere complementaire munten, tot ver buiten het Rabot.
En ik kan nog wel een tijdje doorgaan. Ook op vlak van democratie, beleidsparticipatie, duurzame jobcreatie en basiswerk lieten we sporen na. Lees en kijk vooral zelf in het fotoboekje.
Ik herhaal het graag nog eens: wat hier begon, leeft vandaag verder.
In het Rabot. Maar ook in andere wijken en in andere steden.
En daar zijn we zeer trots op.
En toch…
Vandaag overheerst niet alleen trots.
Ons vertrek valt ons zwaar.
Omdat het werk niet af is.
Omdat er nog zoveel noden zijn.
Omdat het niet onze keuze was.
Het was een politieke keuze. Stad Gent besliste om het opbouwwerk niet langer in het Rabot te financieren. Dat is een keuze. En elke keuze heeft gevolgen.
Want wanneer aandacht verdwijnt, blijven er gaten achter.
En die gaten zijn niet neutraal.
Ze vullen zich met stilte waar stem was.
Met afstand waar nabijheid nodig was.
Met wantrouwen waar voorzichtig vertrouwen groeide.
Wanneer opbouwwerk verdwijnt, verdwijnt niet alleen een werking.
Er verdwijnt ook tijd. Aandacht. Relatie.
Het dagelijks aanwezig zijn.
Het trage bouwen.
Het blijven aanklampen, ook wanneer oplossingen nog niet zichtbaar zijn.
Die gaten treffen niet iedereen even hard.
Ze snijden het diepst in het leven van wie de minste marge heeft.
Daarom zijn ze nooit onschuldig. Ze tonen hoe kwetsbaar verworvenheden zijn.
Hoe snel collectieve kracht onder druk kan komen als ondersteuning wegvalt.
En dat is pijnlijk.
Maar ik wil hier ook hoop meegeven.
Gaten kunnen ook andere zaken tonen.
Ze tonen hoe diep wat hier is opgebouwd, verankerd zit in mensen zelf.
Ze tonen dat kracht niet alleen in structuren zit, maar ook in relaties, verbondenheid, het collectief, in de sterke netwerken die hier doorheen de jaren gegroeid zijn.
Waarom zeg ik dit nu allemaal?
Ik zeg dat voor jullie, beste bewoners en vrijwilligers.
Want ik weet dat ons vertrek jullie zorgen baart. Ik weet dat jullie ongerust zijn over wat komen zal.
Daarom, blijf die kracht zien. Blijf je eigen kracht en die van de vele netwerken zien.
En draag zorg voor die netwerken. Want waar mensen zich blijven organiseren, is er kracht én macht.
En beste bewoners en vrijwilligers, weet dat er ook nog andere organisaties en diensten in de wijk zijn én blijven. Weet dat jullie daar ook terecht kunnen.
Want dat is onze hoop en tegelijk onze oproep, aan de wijkpartners én aan het beleid: geef het Rabot en haar bewoners de ondersteuning die ze nodig hebben en verdienen.
Blijf investeren in deze wijk.
Blijf luisteren naar haar bewoners.
Blijf ruimte maken voor initiatief, ontmoeting en solidariteit.
Want investeren in Rabot was en is geen luxe, maar een noodzaak.
Tot slot wil ik nog 1 ding zeggen – namens heel SAAMO Gent: dankjewel.
Dankjewel bewoners en vrijwilligers, voor jullie kracht, vertrouwen en onmisbare inzet.
Dankjewel aan de partners en het bestuur voor het samen zoeken, proberen en creëren.
Dankjewel aan álle medewerkers, vroeger en nu, voor jullie tonnen engagement, vaak tegen de stroom in.
Dankzij jullie allemaal is Rabot geworden tot wat het vandaag is: een warme, veerkrachtige buurt met een ziel.
Dankjewel, Rabot.