Probleemstelling 

Voor veel jongeren in kwetsbare situaties is de publieke ruimte geen vrijblijvende plek, maar een noodzakelijk deel van hun leefwereld. Wie klein woont, weinig middelen heeft of moeilijk aansluiting vindt bij bestaande structuren, zoekt een plek op straat en op pleinen in de buurt. Tegelijk is die ruimte zelden op hen afgestemd. Hun aanwezigheid wordt vaak ervaren als overlast, terwijl hun noden en perspectieven weinig gehoord worden. 

Veel jongeren vinden moeilijk aansluiting bij onderwijs, werk of vrijetijdsaanbod en botsen op wantrouwen of uitsluiting in hun contact met instituties. Ze neem vaak op jonge leeftijd al verantwoordelijkheden op binnen het gezin, terwijl ze tegelijk botsen op drempels in hulp- en dienstverlening. 

Ook in Zelzate zien we deze dynamieken. Jongeren willen zich engageren, hun talenten ontwikkelen en bijdragen aan hun buurt, maar botsen op grenzen van ruimte, vertrouwen, erkenning en inspraak. 

Doelstellingen en aanpak 

Met Goe Bezig Jong! en het sociaal-sportieve project Diepgang werkt SAAMO aan het versterken van jongeren in hun eigen leefomgeving.  

We kiezen bewust voor een vindplaatsgerichte en outreachende aanpak. We gaan naar jongeren toe, op pleinen, in straten en in hun dagelijkse leefwereld, en bouwen van daaruit aan vertrouwen. Wat jongeren zelf aangeven als noden, vragen en ambities vormt het vertrekpunt van de werking. Die signalen vertalen we naar concrete acties in de buurt, maar ook naar bredere vragen richting beleid en samenleving.  

Participatie en eigenaarschap versterken 

We creëren ruimte voor jongeren om hun stem te laten horen en ondersteunen hen om initiatief te nemen, verantwoordelijkheid op te nemen en hun talenten zichtbaar te maken. Door jongeren te versterken in hun rol, groeien ze van deelnemer naar mede-organisator en betrokken actor in hun buurt. 

Bruggen bouwen naar buurt en samenleving 

Tegelijk zetten we sterk in op verbinding. We bouwen bruggen tussen jongeren, buurtbewoners, organisaties en beleid, en werken aan meer wederzijds begrip en erkenning.  

Zo krijgt jongerenparticipatie niet alleen vorm in activiteiten, maar ook in een sterkere positie van jongeren binnen hun buurt en de bredere samenleving. 

Resultaten 

Jongeren nemen initiatief en verantwoordelijkheid 

Jongeren groeien binnen het project van deelnemer naar mede-organisator. Ze krijgen niet alleen een stem, maar ook echte verantwoordelijkheid. Ze denken mee na over de inrichting van hun buurt, bijvoorbeeld bij de herontwikkeling van het pleintje naast de bibliotheek. Binnen Diepgang organiseren ze zelf voetbaltoernooien en andere activiteiten. Daarnaast zetten ze hun talenten in via initiatieven zoals zwemlessen, bokstrainingen en huiswerkbegeleiding. 

Zo ontstaat een groep geëngageerde jongeren die mee projecten trekt en anderen inspireert. In een nauwe samenwerking met voetbalclub KVV Zelzate en met de gemeentelijke sportdienst wordt het project lokaal verankerd. 

Duurzame plekken voor jongeren 

Het project resulteert in structurele plekken waar jongeren zich thuis voelen en eigenaarschap opnemen:  

• In het OverKop-huis Zelzate bepalen jongeren mee de inhoud, de huisregels en de activiteiten. Het wordt een plek van ontmoeting, ondersteuning en initiatief. 

• Er wordt een opnamestudio uitgebouwd waar jongeren vaardigheden aanleren en die ze nadien zelfstandig beheren. Deze plek biedt niet alleen ruimte voor creativiteit, maar ook voor verantwoordelijkheid en samenwerking. 

Sterkere positie van jongeren in de buurt 

Door jongeren actief te betrekken en zichtbaar te maken in hun buurt, groeit hun positie in de lokale samenleving. Jongeren worden minder bekeken als ‘probleem’, en meer als actoren die bijdragen aan hun buurt. Via hun engagement in activiteiten en vrijwilligerswerk tonen ze hun talenten en betrokkenheid.  

Sterke samenwerking en verankering 

Het project wordt gedragen door een breed netwerk van partners, waaronder Uit De Marge, CAW, Bataljong, en het lokaal bestuur van Zelzate. Door deze samenwerking wordt ondersteuning toegankelijker voor jongeren, worden signalen sneller opgepikt en gedeeld en groeit de impact van de werking.  

De opgebouwde initiatieven zoals OverKop, Diepgang en de opnamestudio worden verdergezet binnen het lokale netwerk. Zo krijgt het project een duurzame verankering. 

Dit project toont dat jongeren willen en kunnen bijdragen aan hun buurt als ze daar de ruimte, het vertrouwen en de ondersteuning voor krijgen. Tegelijk maakt het duidelijk dat jongerenparticipatie geen evidentie is. Ze vraagt tijd, nabijheid en structurele investering. Zonder die investering blijven jongeren te vaak aan de zijlijn staan. 

De ervaringen uit dit project vormen dan ook een duidelijk signaal: wie sterke buurten wil, moet blijvend investeren in jongeren en hun plaats in de samenleving.