In 2021 ging SAAMO Oost-Vlaanderen een samenwerking aan met de Kunstacademie van Geraardsbergen. De academie deed een beroep op onze ervaring en expertise om initiatieven te ontwikkelen die de toegankelijkheid van het deeltijds kunstonderwijs vergroten.
Het deeltijds kunstonderwijs bereikt vandaag vooral een ‘klassiek’ doelpubliek. Voor mensen in maatschappelijk kwetsbare posities blijven de drempels vaak hoog: financieel, praktisch, communicatief of door een gebrek aan aansluiting en vertrouwen. Samen wilden we onderzoeken hoe het anders kan.
Sociaal-artistiek project als opstap én hefboom
Uit de samenwerking groeide het Sociaal-Artistiek Project (SAP): een specifiek aanbod voor mensen die anders moeilijk hun weg vinden naar de academie. Het project groeide uit tot een sterk en knap model: een nieuwe en diverse groep deelnemers vond de weg naar de kunstacademie. Ze ontdekken er hun talenten, groeien in zelfvertrouwen en vinden er ontmoeting, verbinding en fierheid.
Bovendien werd het project van bij de start opgevat als een hefboom voor structurele drempelverlaging binnen de kunstacademie zelf. Er werd gewerkt aan een toegankelijker aanbod, aangepaste en duidelijke communicatie, het verlagen van financiële drempels, oplossingen voor praktische obstakels.
Onze expertise rond gelijke onderwijskansen en werken met mensen in kwetsbare posities kreeg zo concreet vorm binnen de realiteit van het deeltijds kunstonderwijs.
Gelijke kansen, culturele en maatschappelijke participatie
Het sociaal-artistiek project draagt vier grote ambities en realisaties in zich:
- het recht op culturele participatie
- het recht op maatschappelijke participatie
- toeleiding naar het reguliere aanbod van de kunstacademie
- werken aan gelijke onderwijskansen binnen het kunstonderwijs
Daarnaast toont het project de kracht van verbindend en versterkend werken, over sectoren heen. Het succes steunt op engagement, partnerschap en voldoende ruimte om te werken op maat van mensen.
Ruimte en ondersteuning maken het verschil
Dit model is inspirerend voor andere academies en sociale organisaties. Het toont dat toegankelijkheid geen vanzelfsprekendheid is, maar het resultaat van bewuste keuzes, samenwerking en investeringen.
SAAMO Oost-Vlaanderen roept daarom overheden op om te investeren in academies die initiatieven uitwerken om de toegakelijkheid te vergroten. We pleiten voor blijvende ondersteuning van academies die actief inzetten op drempelverlaging — via partnerschappen, financiële middelen én voldoende beleidsruimte om te experimenteren en structureel te werken.
De Vlaamse overheid kan voorzien in voldoende inspanningen en regelluwe ruimte voorzien voor initiatieven die inzetten op gelijke onderwijskansen.
Lees het verhaal
In november bracht Geert Schuermans (SAM vzw) een bezoek aan het sociaal-artistiek project en schreef er een hartverwarmende reportage over op Sociaal.net. Het is een warm en tegelijk scherp verhaal dat laat zien hoe het recht op culturele en maatschappelijke participatie concreet vorm kan krijgen in een toegankelijke kunstacademie.
Laat je inspireren en lees het verhaal op Sociaal.net.
