Situering

In de tuinwijk Scheldekouter in Ronse liep van zomer 2024 tot eind juni 2026 het LEADER-project Ruimte voor Scheldekouter. SAAMO Oost-Vlaanderen werkte hiervoor samen met Stad Ronse en de Woonmaatschappij Vlaamse Ardennen.

De wijk ondergaat een grondige transformatie. Sociale woningen worden gerenoveerd en ook de publieke ruimte wordt heringericht. Maar zo’n verandering is meer dan stenen en plannen. Het gaat over mensen, over samenleven, over wie mee kan beslissen over de buurt.

Een wijk met ruimte – maar niet voor iedereen  

De Scheldekouter is een sociale tuinwijk met veel open ruimte. Toch werd die ruimte niet altijd gebruikt zoals bewoners dat willen. Het uitgebreide buurtonderzoek door SAAMO in 2020 leerde ons al dat bewoners vragen naar speel- en ontmoetingsmogelijkheden verspreid in de wijk, voor diverse doelgroepen.

Met dit LEADER-project konden we enkele van deze dromen concreet realiseren, en maken we de open ruimte meer publiek. We zorgden ervoor dat bewoners niet aan de zijlaan staan, maar actief meer vorm kunnen geven aan hun leefomgeving.

Realisaties

Samen ruimte maken: : nieuwe speel- en ontmoetingsplekken in de wijk  

Samen met bewoners realiseerden we verschillende ingrepen in de publieke ruimte. Samen bouwden we stap voor stap aan plekken in de wijk:

• een buitenterras aan de woonblokken
• een zithoek met natuurlijke materialen
• nieuwe speel- en ontmoetingsplekken voor kinderen en gezinnen

Dit zijn vaak tijdelijke ingrepen, maar ze maken veel zichtbaar: wat werkt, wat nodig is en hoe mensen hun buurt willen gebruiken. Er werden ook groene accenten toegevoegd voor een aangenamere leefomgeving. Deze plekken creëren meer kansen voor ontmoeting, spel, ontspanning, rust en sociaal contact voor bewoners van alle leeftijden.

Meer inspraak voor bewoners

Bovendien gaf het project bewoners de kans om hun ervaringen, ideeën en zorgen te delen over de toekomst van De Scheldekouter. Door actief mee te denken over de inrichting van de publieke ruimte, kregen ze een sterkere stem in de veranderingen in de wijk. Zo volgden we, samen met de bewoners, het ontwerp en uitvoering van de vernieuwde buurt op. Zo versterken we het eigenaarschap en betrokkenheid van bewoners en maken we van participatie meer dan een symbolisch moment. De verzamelde inzichten worden meegenomen in het overleg met de woonmaatschappij en het stadsbestuur en vormen waardevolle input voor de verdere ontwikkeling van de wijk. Er blijft o.a. een grote nood aan een veilige plek voor tieners en adolescenten, in de wijk of ruimer in de stad.

Het buurthuis als kloppend hart

SAAMO werkte vanuit een tijdelijk buurthuis in een leegstaande sociale woning: buurthuis De 37. In de toekomst komt er een nieuw polyvalent buurthuis. Tot dan blijft De 37 een belangrijke plek in de wijk. Het is een plek waar bewoners terechtkunnen met vragen, elkaar kunnen ontmoeten en samen activiteiten kunnen opzetten.

We betrokken verschillende sociale partners in deze werking zoals Ligo of de Kunstacademie, en verhogen op die manier ook de dienstverlening in de buurt, die duurzaam kan verankerd worden in het nieuwe buurthuis.

Sterkere verbinding in de buurt

Met onze inzet op community building, versterkten we bewoners en hun sociaal netwerk. We creëren ruimte voor ontmoeting, dialoog en samenwerking :  tussen buren, tussen verschillende generaties en tussen bewoners en organisaties. Want een sterke buurt ontstaat niet vanzelf. Die bouw je samen.

Via buurthuis De 37, bewonersactiviteiten en ontmoetingsmomenten investeerden we niet alleen in de fysieke ruimte, maar ook in het sociale weefsel van de wijk. Bewoners leerden elkaar beter kennen, vonden elkaar rond gemeenschappelijke belangen en bouwden samen aan een meer verbonden buurt.

Een feestelijke afronding

Eind juni 2026 sloten we het project feestelijk af samen met bewoners, partners en betrokken organisaties. Tijdens dit slotmoment werden de gerealiseerde speel-, rust- en ontmoetingsplekken officieel in gebruik genomen en blikten we terug op wat we samen opbouwden. Het werd een moment van ontmoeting, waardering en uitwisseling, en van vooruitkijken naar de verdere vernieuwing van de Scheldekouter.

Een basis voor de toekomst

Het project werd afgerond, maar de vernieuwing van de Scheldekouter loopt verder. De renovatie van de sociale woningen en de heraanleg van de publieke ruimte blijven de komende jaren belangrijke aandachtspunten. De ervaringen, ideeën en signalen van bewoners vormen daarbij een belangrijke leidraad. Het traject toont dat duurzame wijkvernieuwing sterker wordt wanneer bewoners actief betrokken zijn en mee vorm kunnen geven aan hun woon- en leefomgeving. Zo laat Ruimte voor Scheldekouter niet alleen nieuwe ontmoetingsplekken na, maar ook sterkere netwerken, meer betrokkenheid en een stevigere basis voor de toekomst van de wijk.