Theorie
Samen op straat vertrekt vanuit de jongeren die aanwezig zijn in de publieke ruimte. Samen op straat zet hun noden en de behoeften centraal.
De jongeren waar je met Samen op straat op inzet, hebben negatieve ervaringen met instituties zoals school, de arbeidsmarkt, het vrijetijdsaanbod en de politie. Daardoor zien zij kansen niet langer. Binnen hun gezin nemen ze verantwoordelijkheden op waar ze niet klaar voor zijn: administratieve hulp, vertalen, inkomen. Het ontbreekt aan aangepaste hulpverlening en begeleiding om deze competenties juist aan te leren, om hun kansen te verzilveren en de juiste keuzes te maken.
Het opgroeien in armoede en onderbescherming en de confrontatie met uitsluiting en discriminatie heeft een impact op hoe jongeren zich voelen en gedragen, onder meer in de publieke ruimte.
Samen op straat legt contacten met jongeren waar ze zijn en brengt ze in groepen samen. Daar leren ze zelf het woord nemen, waardoor ze bezorgdheden, meningen en voorstellen leren formuleren. Ze vinden aansluiting bij het vrijetijdsaanbod, dienstverlening en de buurt. Op basis van hun competenties, vaardigheden of talenten nemen ze een rol op en kunnen ze actief worden als vrijwilliger of deelnemen aan korte en lange trajecten waarin ze elkaar, anderen en de samenleving beter leren kenen en begrijpen.
“Ik was geen brave jongen. Ik heb mezelf moeten laten zien. Op een plein moet je je sterk houden, anders wordt er over jou gelopen. Wij hingen op jonge leeftijd op café of op straat. Dat zorgde ook voor problemen thuis. Op een bepaald moment stond er iemand op het Terloplein, Abdelilah die toen als opbouwwerker voor Samen op straat werkte. Hij bood ons een lokaal aan waar we konden gaan zitten en hangen. We stonden niet meer op straat. Op dat moment konden we thuis zeggen, ik kom van het jeugdhuis en niet van op café. Dat vonden mijn ouders goed. Dus dat zorgde voor een betere situatie thuis.”
Aan de slag
- Ga actief naar jongeren toe in de publieke ruimte, luister naar wat hen bezighoudt en stel hun leefwereld centraal. Stel geen voorwaarden om contact te maken, laat de jongere bepalen wat belangrijk is.
- Versterken betekent erkennen wat er al is, talenten, weerbaarheid, dromen en strategieën om te overleven.
- Werk vanuit vertrouwen en geef jongeren de regie over hun traject. Kleine overwinningen, een eerste afspraak, een open gesprek, een hulpvraag formuleren zijn vaak grote stappen.
- Bied praktische steun en zet in op het versterken van hun positie in de buurt, op school of in contact met hulpverlening.
Materiaalkit
| Cirkel van ondersteuning | Bij Samen op straat vertrekken we vanuit een cirkel met drie pijlers: jongeren, individueel contact en groepswerk. De cirkel geeft houvast en is een praktische werk- en gesprekstool. | Bekijk hier de aanpak van de cirkel van ondersteuning |
| Werken met een kerngroep | De kerngroep van jongeren vormt het kloppende hart van Samen op straat. | Lees hier hoe je bij Samen op straat een kerngroep aanpakt |
| Vrijwilligerswerk | Bij Samen op straat zien we vrijwilligerswerk niet alleen als hulp aan onze werking, maar vooral als een middel om jongeren zelf te versterken. | Zo gaan we met vrijwilligerswerk om |
FAQ
Jongeren versterken betekent niet “oplossen” of begeleiden, maar jongeren ondersteunen in hun eigen traject waar hun talenten, keuzes en veerkracht centraal staan.
Door voortdurend met hen af te stemmen, het tempo en de regie bij hen te laten en je eigen handelingsdrang kritisch te bevragen. “Wil ik dit oplossen voor mezelf of voor hen?”
Ja, dat risico bestaat. Daarom blijven we bewust reflecteren over onze positie en maken we onze rol bespreekbaar – zowel met jongeren als met buurtactoren.
We nemen overlast serieus, maar blijven vertrekken vanuit een relationele benadering. Ons vertrekpunt is: wat ligt er onder het gedrag en wie kunnen we betrekken om dit bespreekbaar te maken?
Dat is oké. Versterken begint met relatie opbouwen en aanwezig zijn. Vertrouwen groeit langzaam. Soms is niet helpen ook een vorm van steun bieden.
Wij oordelen niet. We benoemen risico’s en gevolgen, maar blijven in relatie. Versterken is ook: blijven staan, ook wanneer het moeilijk gaat.
Ja, maar alleen als het in overleg gebeurt en de jongere bereid is. We blijven zo nodig mee betrokken als brugfiguur, zolang dat nodig is.