In 2021 startte SAAMO Oost-Vlaanderen in samenwerking met de Stad Ninove en het energiehuis SOLVA het noodkoopfondsproject in Ninove.  

Een noodkoper is eigenaar van een woning, maar beschikt niet over de nodige financiële middelen om noodzakelijke herstellingen uit te voeren. Het gaat vaak om mensen die net buiten de klassieke woonondersteuning vallen: eigenaar, maar in een kwetsbare situatie.  

Zonder ondersteuning blijven woningen in slechte staat, met gevolgen voor gezondheid, energieverbruik en levenskwaliteit. 

Uitrol Vlaams noodkoopfonds 

Het noodkoopfonds bouwt verder op eerdere pilootprojecten, zoals Dampoort KnapT OP, waar eigenaars via een rollend fonds een renovatiebudget kregen. 

Na positieve resultaten besliste de Vlaamse overheid om het instrument uit te rollen over Vlaanderen. In 2020 werd een eerste projectoproep gelanceerd — Stad Ninove stapte mee in dit verhaal. 

Noodkoopfonds in Ninove 

In Ninove kregen 20 noodkopers de kans om in te stappen in een uniek renovatieproces. 

Ze kregen een renovatiebudget ter beschikking en met ondersteuning op zowel sociaal als technisch vlak, krijgen ze de mogelijkheid om hun woning kwalitatief in orde te zetten.  

Sociale begeleiding sleutel tot succes 

Doorheen het renovatieparcours kunnen deelnemers steeds rekenen op technische als sociale begeleiding. Die combinatie is essentieel. Want renoveren is niet alleen een technische uitdaging, maar ook een complex en vaak belastend traject voor bewoners.

De opbouwwerker nam de positie van sociale begeleider in. Als vertrouwenspersoon voor de eigenaars signaleren we hun bezorgdheden aan aannemers en technische begeleiders, zodat obstakels sneller worden aangepakt. We zijn het 1ste aanspreekpunt en ontzorgen de eigenaars doorheen het gehele traject. Met deze gerichte begeleiding verhoogden we de slaagkansen van renovaties en hielden we deelnemers aan boord doorheen het intensieve traject. 

Resultaat 

Renoveren vraagt tijd en doorzettingsvermogen. Ook in Ninove was het een intens proces. Maar het resultaat is duidelijk: 

• woningen zijn kwalitatiever en energiezuiniger;

• woonomstandigheden zijn sterk verbeterd;

• bewoners voelen zich opnieuw thuis in hun eigen woning.

Voor veel deelnemers betekende dit project een echte kanteling in hun woon- en leefsituatie. 

Van praktijk naar structurele verandering in beleid 

Onze ervaringen uit het veld vormden de basis voor het Vlaams beleidswerk. Samen met collega’s van SAAMO Gent, Vlaams Brabant en Antwerpen provincie bundelden we onze ervaring en signaleerden structurele knelpunten die noodkopers ervaren. Via de deelname aan de stuurgroep Vlaams Noodkoopfonds optimaliseerden we verder het instrument zodat dit een structurele plek kreeg in het Vlaams woonbeleid.  

Waarom dit belangrijk is 

Een kwaliteitsvolle woning is geen luxe, maar een basisrecht. Toch zien we dat mensen in kwetsbare situaties vaak leven in slechte woningen, zonder toegang tot de middelen om die te verbeteren. Het noodkoopfonds doorbreekt die cirkel.  

Tegelijk blijft het nodig om te blijven werken aan een woonbeleid dat rechtvaardiger is, toegankelijker is en niemand achterlaat.