Democratie gaat over gehoord en gezien worden, de ruimte om mee de agenda te bepalen en te beslissen, ook los van verkiezingen. Dat betekent dat er meer moet gebeuren dan “zorgen dat mensen gaan stemmen of deelnemen”. Met het project Democratie bouwen we met de stedelijke SAAMO’s van Gent en Antwerpen en SAAMO Oost-Vlaanderen aan een gezonde democratie vanuit dagelijkse praktijk, over lokale niveaus tot het Vlaamse en federale. Mensen die ervaring hebben met uitsluiting zitten aan het stuur.
Een democratie met gaten
Bij de laatste lokale verkiezingen in 2024 kwam gemiddeld 63,6% van de kiezers opdagen. Veel mensen hebben de ervaring dat er meer over hen gediscussieerd wordt, dan dat er met hen gepraat wordt. Sociale media staan vol (harde) meningen, maar het ontbreekt steeds meer aan plaatsen, tijd en durf waar mensen het respectvol niet eens kunnen zijn met elkaar.
Geloof je nog dat je stem iets verandert?
Onderzoek en de praktijk op het terrein tonen aan dat niet gaan stemmen geen gebrek aan interesse is. Mensen verloren het geloof dat hun stem of mening ook echt iets verandert. Ze hebben niet het zelfvertrouwen dat ze iets zinvol kunnen bijdragen. Polariserend en moeilijk taalgebruik door media en politiek creëert afstand. Tal van maatregelen verhogen de drempels om effectief mee te beslissen zoals de registratieprocedure voor niet-Belgen of de afschaffing van de opkomstplicht.
Mee bouwen aan een gezonde democratie
Democratie is een werkwoord. Het is geen vaststaand gegeven, maar een manier van samenleven met elkaar. In de regio’s Oost-Vlaanderen, Gent en Antwerpen ontwikkelen we leer- en actieplekken democratie. Plekken waar we met mensen in een maatschappelijk kwetsbare positie en bondgenoten samen bouwen aan een actieve gezonde democratie. Het is oefenen in je mening vormen, je mening delen, luisteren, je oordeel uitstellen, respectvol van mening verschillen, nadenken vanuit een collectief belang, compromissen maken, staan voor hetgeen waarin je gelooft en opkomen voor je rechten.
Twee speerpunten
We geloven sterk in de impact die ieder van ons kan hebben op het vormen van de samenleving en de democratie. We zijn ervan overtuigd dat je een sterke democratie maakt met de vertegenwoordiging van zo veel mogelijk mensen. We kiezen daarom voor twee speerpunten die een uitbreiding garanderen op het aantal mensen dat nu gaat stemmen, namelijk de herinvoering van de opkomstplicht voor de lokale verkiezingen en de automatisering van de registratie voor niet-Belgen voor het verkrijgen van stemrecht bij de lokale verkiezingen.
